18 Mart 2015 Çarşamba
günü, Çanakkale Savaşları’nın yıl dönümü dolayısıyla Üniversitemiz Rektörlük
Konferans Salonu’nda “100. Yılında Çanakkale Zaferi” konulu panel düzenlenmiştir.
Ankara Üniversitesi Dil ve
Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Prof.
Dr. Neşe Özden ve Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr.
Mehmet Demiryürek’in konuşmacı olarak katıldığı panelde ilk konuşmacı olarak
söz alan Prof. Dr. Mehmet Demiryürek “Çanakkale
Savaşları ve Kıbrıs” konulu bir konferans vermiştir. Demiryürek, konuşmasında
I. Dünya Savaşı başlamadan önce İngilizlerin Osmanlı Devleti’ni savaş dışında
tutmak için yapmış olduğu girişimlerden bahsederek Çanakkale Savaşlarıyla
ilgili olarak Mustafa Kemal’in cephedeki geri çekilmeme kararlılığının ve
askerlerin savaş motivasyonlarını yüksek tutmasının zaferin kazanılmasındaki en
önemli faktörlerden biri olduğunu vurgulamıştır. Çanakkale Savaşlarında
İngilizlere esir düşen Türk askerlerinin Kıbrıs’taki bir esir kampına
gönderildiğini belirten Demiryürek, adadaki Türk halkının esir askerlere yardım
toplamak için yürütmüş olduğu yardım faaliyetlerine de değinmiştir. Demiryürek,
esir kampında şehit düşen Türk askerleri için Magosa’da 1980 yılında Türkiye
Cumhuriyeti tarafından bir şehitlik yaptırıldığını ifade ederek Çanakkale
Zaferi’nin Türkiye Cumhuriyeti var oldukça anılacağını ve bütün şehitlerimizi
minnet ve saygı ile anarak sözlerini tamamlamıştır.
İkinci konuşmacı olarak
söz alan Prof. Dr. Neşe Özden, Çanakkale Savaşı’nın I. Dünya Savaşı içerisinde
sadece bir muharebe olarak görülemeyeceğini, tek başına incelenmesi gereken bir
savaş olduğununun altını çizmiştir. “Çanakkale Savaşı’nın anlaşılabilmesi için
öncelikle Birinci Dünya Savaşı’nın sebepleri bilinmelidir” diyen Özden,
Avrupa’nın sömürgeci politikaları ve İngiltere ile Fransa’nın dünyaya yeni bir
düzen verme çalışmalarının savaşın başlıca sebepleri arasında olduğunu ifade
etmiştir. Özden, savaşın asıl sebebinin Osmanlı topraklarında “manda ve
kondominyon” ile dolaylı bir sömürge sistemi kurmak olduğunu söylemiştir.
Profesör Özden, hem 18
Mart 1915 Çanakkale Deniz Savaşı’nın hem de devamında İngiliz ve Fransız
ordularının Gelibolu’ya asker çıkarmalarının ardından başlayan Çanakkale kara
muharebelerinin Mustafa Kemal’in başarılı savaş idaresi sonucunda Türkler
tarafından kazanılmasının İngiliz hükumetini zor durumda bıraktığını
belirtmiştir. Bunun sonucunda İngiliz başbakanının görevden ayrıldığını
belirten Özden, 1922 yılında da Türk ordularının zaferinin bir başka İngiliz başbakanı
olan Lloyd George’un siyasi kariyerini bitirdiğini dile getirmiştir.
Prof. Dr. Neşe Özden,
İngiliz ve Fransız donanmaları Çanakkale’ye saldırırken, müttefikleri Rusların
aynı sırada Ermeni komitalarını da örgütleyerek Doğu Anadolu’ya saldırdıklarını
ve Bitlis ile Van’ın ele geçirildiğini belirterek bu iki şehrin kaybının
Osmanlı ordusunun Suriye ve Kafkas Cepheleri arasındaki irtibatını kopardığını,
Mustafa Kemal’in Çanakkale cephesindeki başarılarından sonra buraya doğu
cephesine gönderidiğini, Bitlis ve Muş’u Rus işgalinden kurtardığını
söylemiştir. Prof. Dr. Neşe Özden sözlerine son verirken Çanakkale Zaferi’nin
milli birliğimizin oluşmasındaki en önemli yapı taşlarından biri olduğunu
vurgulamıştır. Panel, katılımcıların soruları, verilen cevaplar ve konuk
öğretim üyesi Prof. Dr. Neşe Özden’e plaket takdimi ile sona ermiştir.